Zasada działania

Jak działa system wentylacji obiektu ochronnego

Powietrze przechodzi drogę od czerpni, przez zabezpieczenie przed falą podmuchu i filtrację ochronną, do strefy chronionej — i opuszcza obiekt pod nadciśnieniem. Każdy etap ma określone wymagania.

Przegląd

Cały układ na jednym schemacie

Schemat systemu wentylacji obiektu ochronnegoDROGA NAWIEWU — OD CZERPNI DO WENTYLATORA1Czerpniapowietrzapoza zagruzowaniem2Zawórprzeciwwybuchowyz filtrem wstępnym3Komorarozprężna4Filtr ochronnyCBR150 m³/h · U155WentylatorHPB-HYBRelektryczny + ręcznypowietrze zewnętrzne — możliwe skażeniepowietrze oczyszczoneobejście filtra — okres wentylacji czystej (kanał zamykany szczelnie)STREFA CHRONIONA — ROZPROWADZENIE I WYWIEWOBIEKT OCHRONNY — NADCIŚNIENIE ≥ 50 Pa (FILTROWENTYLACJA)6Przewody nawiewneklasa szczelności ≥ B7Strefa czystapobyt ludzi8Strefa umownieczystasanitariaty, kuchnia9Strefa umowniebrudnapom. techniczne10Strefa brudnaprzedsionki, odpady11Zawór nadciśnieniowyprzeciwwybuchowy12Wyrzutniapowietrze zużyte na zewnątrzKierunek przepływu: strefa czysta → umownie czysta →umownie brudna → brudna. Nigdy odwrotnie.Nadciśnienie wewnątrz kieruje przeciekiz wnętrza na zewnątrz.Schemat poglądowy. Nie stanowi projektu instalacji — rozmieszczenie elementów, średnice i opory wyznacza projektant.

Tryby pracy

Trzy tryby — trzy różne wymagania

Wentylacja obiektu ochronnego nie ma jednego punktu pracy. Zmienia go sytuacja na zewnątrz.

Trzy tryby pracy wentylacji obiektu ochronnegoTRYBY PRACY WENTYLACJI — WYMAGANIAWentylacja czystabrak zagrożenia skażeniamifiltropochłaniacze pominięteSTRUMIEŃ POWIETRZA≥ 20 m³/h / os.CIŚNIENIE—Filtrowentylacjazagrożenie skażeniamipowietrze przez filtr ochronny CBRSTRUMIEŃ POWIETRZA≥ 3 m³/h / os.CIŚNIENIEnadciśnienie ≥ 50 PaIzolacjaodcięcie od atmosferyobieg bez poboru powietrza zewnętrznegoSTRUMIEŃ POWIETRZA≥ 3 m³/h / os.CIŚNIENIEnadciśnienie ≥ 20 PaWartości na podstawie materiału merytorycznego Venture Industries. W okresie filtrowentylacji dodatkowo: tlen ≥ 18 % obj., dwutlenek węgla ≤ 2 % obj. przez ≥ 48 h.

Okres wentylacji czystej

Na zewnątrz schronu nie występuje zagrożenie skażeniami.

Do schronu można dostarczać powietrze zewnętrzne z pominięciem filtropochłaniaczy. Wentylacja powinna dostarczać co najmniej 20 m³/h powietrza na osobę. Kanał doprowadzający powietrze powinien być zabezpieczony zaworem przeciwwybuchowym oraz mieć możliwość szczelnego zamknięcia w okresie działania filtrowentylacji.

Okres filtrowentylacji

Na zewnątrz schronu pojawia się zagrożenie skażeniami.

Powietrze do schronu powinno być dostarczane poprzez urządzenia filtrowentylacyjne w ilości co najmniej 3 m³/h na osobę. W schronie powinno być utrzymywane nadciśnienie co najmniej 50 Pa — chroni ono wnętrze przed przenikaniem zanieczyszczeń, a kierunek przepływu powietrza przez ewentualne nieszczelności jest zawsze z wnętrza na zewnątrz.

Utrzymanie stężenia tlenu na poziomie co najmniej 18 % objętości i stężenia dwutlenku węgla nie wyższego niż 2 % objętości, przez czas nie krótszy niż 48 godzin.

Okres izolacji

Konieczne jest odcięcie schronu od atmosfery zewnętrznej.

System wentylacji powinien dostarczać co najmniej 3 m³/h powietrza na osobę oraz utrzymywać nadciśnienie w schronie wynoszące co najmniej 20 Pa.

Strefy czystości

Dlaczego powietrze płynie tylko w jedną stronę

Zamknięty układ pomieszczeń wymusza podział na strefy o zbliżonym składzie mikroklimatu. Z tym podziałem związany jest kierunek przepływu powietrza.

Strefy czystości w budowli ochronnejSTREFY CZYSTOŚCI I KIERUNEK PRZEPŁYWU POWIETRZAStrefa czystapobyt ludzi, odpoczynek, sengabinety lekarskiemagazyn wody i żywnościUmownie czystasanitariaty, kuchniastołówka, magazyny sprzętupomieszczenia techniczneUmownie brudnapomieszczenia dla chorychpomieszczenia techniczne z emisją substancjiStrefa brudnaprzedsionki wejścia i wyjściamagazyny odzieży skażonejodpadyPowietrze przepływa zawsze w jednym kierunku — od strefy czystej do brudnej.Nadciśnienie w strefie chronionej sprawia, że przez nieszczelności powietrze ucieka na zewnątrz, a nie wpływa do środka.Podział na podstawie materiału merytorycznego Venture Industries. Schemat poglądowy.

Strefa czysta

Przestrzeń bezpośrednio zaopatrywana w świeże uzdatnione powietrze. Utrzymywany jest komfort mikroklimatu i nadciśnienie powietrza. Zalicza się tu pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi, pomieszczenia do odpoczynku i miejsca do spania, a także gabinety lekarskie i sale operacyjne oraz pomieszczenia magazynowania wody, żywności i leków.

Strefa umownie czysta

Wentylowana powietrzem usuwanym ze strefy czystej. Obejmuje sanitariaty, kuchnię oraz stołówkę, pomieszczenia magazynowe sprzętu i sprężonego powietrza, a także pomieszczenia techniczne, w których nie wydzielają się substancje szkodliwe.

Strefa umownie brudna

Kierowane jest tu powietrze ze stref umownie czystych. Mogą wystąpić zanieczyszczenia powietrza w stopniu niezagrażającym życiu lub warunki uniemożliwiające przebywanie ludzi ze względu na przekroczenie komfortu (temperatura, hałas, stężenia wodoru lub kwasów z akumulatorni). Zalicza się tu pomieszczenia dla chorych oraz pomieszczenia techniczne.

Strefa brudna

Przepływa tu powietrze ze strefy umownie brudnej. Mogą występować niebezpieczne dla życia stężenia bojowych środków trujących i promieniotwórczych, wymagane jest przebywanie ludzi w środkach ochrony indywidualnej. Zalicza się tu przedsionki wejścia i wyjścia, magazyny z odzieżą skażoną oraz miejsca składowania odpadów.

Wymagania instalacyjne

Co musi spełniać instalacja

Wymagania przywołane w materiale merytorycznym Venture Industries — dotyczące czerpni, przewodów, przejść przez przegrody i drogi wywiewu.

Lokalizacja czerpni powietrza

Czerpnia powinna być zlokalizowana poza obszarem prognozowanego zagruzowania. Przy jej lokalizowaniu należy zachować odległość co najmniej 8 m od wyrzutni spalin z zespołów prądotwórczych, składowisk materiałów palnych, zbiorników na nieczystości ciekłe i wywiewek kanalizacyjnych.

Zabezpieczenie czerpni

Czerpnia powietrza powinna być zabezpieczona automatycznym zaworem przeciwwybuchowym z filtrem wstępnym oraz wyposażona w komorę rozprężną.

Czerpnia zapasowa

W przypadku schronów przewidzianych dla więcej niż 300 osób należy zaplanować zapasową czerpnię powietrza, zlokalizowaną w możliwie największej odległości od czerpni głównej.

Szczelność przewodów

Przewody wentylacyjne powinny posiadać co najmniej klasę szczelności przewodów B zgodnie z Polskimi Normami. Wszystkie przewody wentylacyjne należy wykonać z materiałów niepalnych, a ewentualne palne izolacje cieplne i akustyczne mogą być stosowane tylko na zewnętrznej ich powierzchni w sposób zapewniający nierozprzestrzenianie ognia.

Przejścia przez przegrody

W przypadku przejścia przewodu wentylacyjnego przez przegrody budowlane stanowiące płaszczyzny ochrony i hermetyczności stosuje się zawory hermetyczne. Dopuszcza się stosowanie przepustnic odcinających stosowanych w sieciach wodociągowych lub zaworów przemysłowych innych niż schronowe, jeżeli zapewniają możliwość natychmiastowego hermetycznego odcięcia.

Napęd ręczny wentylatora

Ważnym elementem systemu wentylacji schronów jest wentylator, który powinien mieć możliwość napędu ręcznego. Wentylator z napędem ręcznym stanowi zasadniczy element urządzenia filtrowentylacyjnego.

Zawory przeciwwybuchowe na wywiewie

Na drodze wywiewu powietrza z pomieszczeń chronionych oraz na drodze usuwania powietrza zużytego na zewnątrz powinny być montowane zawory przeciwwybuchowe nadciśnieniowe. W pomieszczeniach chronionych panuje nadciśnienie — otwarcie zaworu spowoduje przepływ powietrza i wyrównanie ciśnienia po obu stronach przegrody; wyrównanie ciśnienia spowoduje zamknięcie zaworu.

Źródło: Wentylacja schronów — dr hab. inż. M. Król, Politechnika Śląska. Pełna lista źródeł i stan prawny

Bilans ciśnienia

Skąd wiadomo, czy wentylator wystarczy

Wentylator musi pokonać opór filtra ochronnego, wytworzyć wymagane nadciśnienie i pokryć opory instalacji. Dopiero ten bilans rozstrzyga o doborze.

Układ z filtrem ochronnym CBRUKŁAD FILTROWENTYLACJI — BILANS CIŚNIENIA1Zawór p-wyb.+ filtr wstępny2Filtr ochronnyCBR FAG-150≤ 500 Pa przy 150 m³/h3WentylatorHPB-HYBR1701 Pa przy 151 m³/h4Strefa chronionanadciśnienie ≥ 50 PaBILANS CIŚNIENIA W PUNKCIE PRACY 151 m³/hCIŚNIENIE WENTYLATORA1 701 Pa−OPÓR FILTRA CBR500 Pa−WYMAGANE NADCIŚNIENIE50 Pa=ZAPAS NA OPORY INSTALACJI1 151 PaZapas 1 151 Pa pozostaje na opory przewodów, kolan, zaworu przeciwwybuchowego, filtra wstępnego i czerpni — ich wartości wyznacza projektant instalacji.Przyjęto maksymalny udokumentowany opór filtra przy przepływie nominalnym. Schemat poglądowy — nie stanowi projektu instalacji.

Sprawdź to dla swojego obiektu

Kalkulator doboru wykonuje ten bilans automatycznie — dla liczby osób, którą podasz, i dla charakterystyki pomiarowej wentylatora. Uruchom kalkulator doboru.

Następny krok

Dobierz urządzenia do swojego obiektu